Hôm nay ngày nhà giáo Việt Nam 20-11-08, tôi chia sẻ vài cảm xúc khi tham dự một buổi học "Tư duy sáng tạo" do tiến sĩ Hoàng Đạo đứng lớp, khi thầy nhắc đến văn hoá Việt Nam, giáo dục Việt Nam, kiến trúc Việt Nam, thầy rơi nước mắt, mặc dù cố nén xúc của mình, mặt quay vào bảng nhưng giọng nói nghẹn ngào, giọt nước mắt lăn tròn trên má cũng đủ cả lớp lặng im.
Một hình ảnh thật đẹp, in mãi trong tâm trí bao con người ngồi phía dưới. Không nói nhiều, diễn giải nhiều, những giọt nước mắt của Thầy đã xuyên qua từng trái tim, những hình ảnh sống động, ai cũng hiểu, ai cũng nhớ, ai cũng ray rứt. Ấy mới thấy được dạy học không phải nằm ở những phương pháp hiện đại, truyền mớ kiến thức, kỹ thuật, phương pháp, tư duy …tất cả chỉ là thứ thuốc bổ giúp cho học sinh, sinh viên thêm phần thông minh, tăng vị trí, nhiều khả năng cạnh tranh, mà bản thân thuốc bổ không phải uống nhiều là tốt. Nhiều hội thảo, nhiều nghiên cứu đi tìm cái “tinh hoa giáo dục”, từ Đông sang Tây, tôi giật mình khi tại một hội thảo lớn gần đây tại Việt Nam, nhiều nhà nghiên cứu, nhà giáo dục nước ngoài có, nước trong có chỉ để đề ra 20 năm nữa Việt Nam có “trường đại học nằm trong top 200”. Quay đi quảnh lại cũng chỉ mục tiêu ở vị trí này, vị trí nọ. Câu nói thường nghe thấy của người mẹ, người cha khi hỏi đứa con đi học về: con đứng vị trí mấy? con được mấy điểm? còn những câu “ hôm nay con nghĩ điều gì hay? Con có chia sẻ với bạn không? thì hầu như ít thấy Người thầy, người cô đứng trên bục giảng với một thân tâm không trong suốt, còn kẹt vào cái vị trí, cái bằng, cái tri thức mà thiếu những tình yêu thương, chia sẻ thì khó tạo ra những năng lượng cần thiết, những bước sóng cần thiết để bắt nhịp, để phủ sóng và truyền những năng lượng cứu rỗi đến đối tượng ngồi dưới lớp, để họ nổ lực học tập, rèn luyện không phải để tăng sức cạnh tranh trên toàn cầu mà là để trả lời được: “cái gì đã làm chúng ta là người qua hàng ngàn năm?“, cái gì giúp ta hiểu ta là ai, từ đâu đến, đi về đâu và tại sao. Trong bài diễn từ nhậm chức hiệu trưởng Đại học Harvard bà Drew G.Faust nói “tinh hoa nằm ở chỗ đại học chỉ chịu trách nhiệm với quá khứ và tương lai của dân tộc, chứ không phải chỉ nhắm ở cái mức kết quả thực tiễn trong vòng mươi lăm năm trước mắt. Cái học ở trong đại học là “cái học đúc khuôn cho cả đời người, cái học chuyển đạt gia tài của ngàn năm trước, cái học tạo ra vóc dáng cho tương lai. Thế nên đại học Harvard mới cho mình là “Đại học phụng sự dân tộc”. Tưởng chừng giáo dục chỉ có những loại thuốc bổ, nhưng một cơ thể tồn tại được phải hội đủ một ít thuốc độc vừa phải, một ít thuốc xổ phù hợp để cân bằng, để giữ gìn, để buông bỏ những tạp niệm để tìm lại cái chân, tìm lại sự thật , như một triết gia lớn của nền văn hóa phương Tây là Aristote đã nói: "Tôi rất yêu Plato (cùng là một triết gia lớn khác), là ông thầy của tôi, nhưng tôi còn yêu sự thật hơn tôi yêu ông ấy nữa". Xã hội nào biết quý sự thật, biết đòi sự thật thì xã hội đó mới tiến hóa. Có sự thật thì mới có cái hay cái tốt và cái đẹp
Trang chủ
