Một
vài công ty đa quốc gia và một số chính phủ có những chính sách rất
nghiêm ngặt liên qua tới việc nhận quà của nhân viên. Để tránh gây ra
hiểu nhầm, bạn nên tìm hiểu kỹ những chính sách của các công ty này
trước khi bạn đến làm việc với họ.

Những
nước như Malaysia và Paraguay, vấn nạn tham nhũng rất lớn, do đó họ
tránh những món quà dễ bị hiểu nhầm là hối lộ. Ở Malaysia, bạn không
nên tặng quà trừ khi bạn đã tạo được một mối quan hệ bạn hàng thân
thiết với họ. Còn tại Singapore, nhân viên của chính phủ không được
phép nhận quà, và Hoa Kỳ thì quy định mức giới hạn cao nhất cho một món
quà là 25 USD.

Tuy nhiên, ở một số nước như Nhật Bản,
Indonesia hay Philippine chẳng hạn, thì việc trao đổi quà tặng lại ăn
sâu vào truyền thống của các nước này. Một phần truyền thống này được
thể hiện trong thái độ lịch sự mà người ta trao và nhận quà. Họ rất
thận trọng khi cân nhắc thời gian trao quà và rất chú tâm khi tặng và
nhận quà.

Tại châu Á và Trung Á, bạn chỉ được sử dụng tay
phải hoặc cả hai tay để cầm quà. Ở Nhật Bản và ở Hong Kong, thì bạn
phải dùng cả hai tay.

Tại Singapore, đối tác có thể sẽ lịch
sự từ chối món quà của bạn 3 lần trước khi chấp nhận nó. Nhưng tại
Chile, người ta có thể nhận quà và bóc quà ngay lập tức. Và ở
Indonesia, người ta vẫn thường trao cho nhau những món quà nho nhỏ.

Bạn
phải luôn biết rõ về những quy tắc tôn giáo khi chọn quà nữa. Ví dụ
như, trong đạo Do Thái và đạo Hồi người ta cấm thịt lợn, do đó bạn đừng
tặng món quà nào làm từ da lợn. Còn ở Ấn Độ thì đừng tặng món quà nào
làm từ da bò. Một điều kiêng kỵ nữa khi tặng quà những đối tác theo đạo
Hồi là không tặng Rượu.

Chất lượng Quà

Một
tiêu chuẩn khi bạn chọn quà chính là chất lượng. Hãy chọn những món quà
có chất lượng tốt nhưng không quá phô trương. Nếu bạn tặng họ món quà
có dán mác của công ty mình thì hãy để thật kín đáo. Và cũng đừng bao
giờ tặng quà có dán mác công ty mình ở Hy Lạp, Tây Ban Nha, và Bồ Đào
Nha.

Tổ chức một bữa ăn ở nhà hàng cũng là một cách hay. Một
bữa tối ngon miệng cũng có thể coi là một món quà gửi tới những vị chủ
nhà (đối tác làm ăn của bạn), thông qua đó bạn có thể chỉ ra cho những
vị khách của bạn rằng bạn đánh giá cao mối quan hệ làm ăn với họ, và cơ
hội hợp tác giữa đôi bên. Những đối tác đến từ Brazil, Anh, Panama, và
Peru đều rất sẵn lòng dự bữa tối với bạn hàng của mình, cả người Hy Lạp
cũng vậy. Còn ở Trung Quốc, bạn hãy chuẩn bị một bữa tiệc lớn với đối
tác, nhất là khi họ là khách mời vinh dự của bạn.

Dù gì thì việc mời ăn tối cũng là một động thái có đi có lại giữa bạn và đối tác.

Dưới đây là danh sách các nước mà tại đó bạn nên/không nên tặng quà đối tác:

Những quốc gia mà tại đó người ta chấp nhận quà cáp là :

- Khu vực Châu Âu: Cộng hòa Séc, Phần Lan, Liên bang Nga, Ukraina.

- Khu vực Châu Mỹ La Tinh: Bolivia, Columbia, Costa Rica

- Khu vực rìa Thái Bình Dương: Trung Quốc, Hong Kong, Indonesia, Nhật Bản, Hàn Quốc.

- Đài Loan, Malaysia, Philippine, và Thái Lan

Những nơi bạn không nên tặng quà ngay lần đầu gặp gỡ, nhưng việc tặng quà lại có thể được chấp nhận vào những lần sau:

- Châu Âu: Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha

- Châu Mỹ La Tinh: Brazil, Chile, Guatemala. Nicaragua, Panama

- Peru, Venezuela

- Vùng ven Thái Bình Dương: Malaysia và Singapore

- Khu vực Scandinavi: Phần Lan và Thụy Điển.

Những quốc gia mà ít khi người ta tặng hay nhận quà là:

- Châu Phi

- Châu Úc

- Châu Âu: Anh, Pháp, Hungary, Ý

- Châu Mỹ La Tinh: Uruguay

- Scandinavi : Đan Mạch

- Trung Á: Pakistan, Ả rập Saudi

- Hoa Kỳ

Đối với những quốc gia không có trong danh sách này thì bạn có thể tặng hoặc không tặng đều được.

Dưới đây là văn hóa tặng quà ở một số nước cụ thể.

Trung Quốc

Những
nước bị ảnh hưởng bởi nền văn hóa Trung Hoa, có tinh thần tập thể cao,
thì người ở đó thường nhận quà với thái độ rất khiêm tốn. Để không bị
coi là quá tham lam, họ sẽ không bao giờ nhận quà ngay lập tức, mà sẽ
từ chối khoảng ba lần trước khi chấp nhận. Do đó, cứ mỗi lần họ từ chối
món quà thì bạn lại phải lịch sự đề nghị họ nhận món quà một lần nữa.
Và một khi họ đã nhận món quà thì hãy nói với họ rằng bạn thực sự rất
vui vì họ đã nhận quà.

Món quà phải được nâng niu bằng hai
tay và phải được gói cẩn thận; mặc dù sau đó người ta có mở quà trước
mặt bạn đi chăng nữa. Sau khi người ta đã nhận quà thì họ sẽ để quà
sang một bên và mở quà sau. Chính vì thế nên bạn đừng lo lắng là người
nhận quà không hài lòng với món quà của bạn nên mới để sang một bên.

Và
nếu như bạn được tặng một món quà từ họ thì cũng hãy tuân theo một quy
tắc như vậy: từ chối khoảng 3 lần rồi sau đó nhận món quà đó bằng 2
tay. Và bạn cũng không được mở món quà đó ngay lập tức mà phải đợi đến
gần phút cuối.

Ở Trung Quốc, chính phủ cũng có ra một chính
sách xét loại quà tặng nào là món hối lộ. Mặc dù chính sách này cũng
dần được nới lỏng nhưng cũng sẽ có lúc món quà của bạn sẽ không được
chấp nhận. Trong những trường hợp như vậy, bạn nên lịch sự nói rằng bạn
hiểu vì sao họ không nhận và rút lại món quà. Rồi bạn hãy chờ cho tới
khi nào cuộc đàm phán đã chấm dứt, thì món quà bạn tặng có thể được gỡ
đi cái vỏ “hối lộ” lúc ban đầu.

Bạn có thể tặng quà và nói
rằng bạn tặng món quà này là thay mặt cho toàn thể công ty. Bạn phải
luôn chú ý tôn trọng vị đối tác cấp cao nhất. Và hãy nhớ rằng người mà
bạn phải trao món quà cho chính là người đấy. Khi đưa ra món quà hãy
nói rằng: “Xin anh thay mặt công ty nhận món quà của công ty chúng
tôi!” Nếu bạn có nhiều hơn một món quà thì bạn nên tặng các vật phẩm
theo thứ bậc chức vị. Chức vị càng cao, món quà càng đắt.

Một
món quà đặc biệt dành tặng riêng một người nào đó thì không nên tặng họ
trước mặt cả nhóm. Hãy chờ tới khi chỉ có hai người! Và khi tặng món
quà này hãy luôn đảm bảo rằng đây chỉ là một cử chỉ vì tình bạn không
phải là chuyện làm ăn nữa.

Giá trị của một món quà cũng phải
tương xứng với mức độ làm ăn. Điều này ứng dụng cả với việc tặng quà cá
nhân hay tặng qua thay mặt công ty. Cũng có lúc, những món quà đắt tiền
lại rất phù hợp với hoàn cảnh, nhưng một món quà quá tốn kém nhiều lúc
cũng gây rắc rối khi người nhận cảm thấy họ không thể đáp lại món quà
đó.

Trong
văn hóa Trung Hoa, biểu tượng mang ý nghĩa rất quan trọng, nhất là đối
với màu sắc và các con số. Ví dụ như, vào dịp Tết Nguyên Đán, tiền phải
được đựng trong một phong bì đỏ; và phải là một con số chẵn, thậm chí
hóa đơn cũng phải là số chẵn.

Đỏ là màu may mắn, hồng và
vàng tượng trưng cho hạnh phúc, và con số 8 là con số “phát”, con số
may mắn nhất. Màu trắng, đen và xanh nước biển cùng con số 4, hay là bộ
tứ của bất cứ thứ gì đó, thì đều gắn với cái chết hoặc đám tang. Ngoài
ra thì người ta cũng kiêng kỵ đồng hồ, khăn mùi soa, và những đôi dép
bằng rơm.

Những vật sắc như dao, kéo tượng trưng cho sự chia rẽ tình bạn hay một mối quan hệ thân thiết, bao gồm cả quan hệ làm ăn.

Dĩ
nhiên là bạn không muốn mình chọn phải một món quà mang ý nghĩa xấu
hoặc không may mắn. Nhưng có thể chỉ vì ý nghĩa tượng trưng của món
quà, mà điều đó có thể xảy ra. Ví dụ như, một chiếc bút máy chỉ trở
thành một món quà tuyệt vời khi có mực đỏ.

Khi mua quà tặng
cho những lần đầu gặp gỡ đối tác, bạn nên mua quà ở những cửa hàng tại
địa phương, tại đây bạn sẽ được cung cấp đầy đủ thông tin và người ta
cũng hướng dẫn bạn cách chọn quà sao cho tránh gây hiểu nhầm. Còn nếu
bạn mang quà đi từ nước mình thì hãy bọc món quà tại nước đối tác, để
tránh chọn nhầm màu hoặc loại giấy không phù hợp.

Nhật Bản

Ở
Nhật, tặng quà là một nghệ thuật, thể hiện tình bạn, sự kính trọng và
thái độ ngưỡng mộ. Nghi thức tặng quà rất quan trọng. Quà luôn được
đựng trong một hộp quà nhỏ, được bọc rất đẹp bằng loại giấy chất lượng,
và sau đó món quà được trao cho đối phương với đầy sự kính trọng. Cũng
bởi vì tại Nhật, ý nghĩa tượng trưng của món quà rất là quan trọng, do
đó món quà thật sự cũng thường rất khiêm tốn.

Người ta mong
đợi trao quà tặng ngay trong lần đầu gặp gỡ, và món quà sẽ trở thành
một phần trong cuộc làm ăn của bạn. Do đó khi lần đầu tiên gặp mặt, hãy
mang theo mình một món quà được bọc đẹp đẽ, chất lượng nhưng không quá
đắt. Đó là một cử chỉ thể hiện bạn mong muốn có một mối quan hệ lâu bền
với đối phương.

Có một thông lệ tại Nhật, là đối tác sẽ
tặng lại mình một món quà bằng nửa giá trị món quà họ đã nhận. Nếu quà
của bạn quá đắt, thì nó sẽ gây ra một tình huống khó xử, kể cả là món
quà mà họ đáp lễ chỉ bằng ½ món quà của bạn.

Tuy vậy nếu bạn
là một chuyên viên cấp cao của công ty thì bạn đừng ngần ngại nhận một
món quà xa xỉ từ phía đối tác Nhật Bản. Người Nhật rất thận trọng, họ
căn cứ theo cấp bậc, mối quan hệ làm ăn để tặng quà.

Nếu
bạn mang một món quà để tặng đối tác thì đừng chờ đến cuối buổi mới đưa
ra. Cùng đừng mới đến đã khiến họ bất ngờ bằng bọc quà của bạn. Cách
tốt nhất là hãy nói với ông/bà ấy trong khi đang nói chuyện rằng bạn có
một món quà nhỏ bạn muốn tặng họ vào cuối buổi. Cách nói bóng gió về
điều này sẽ thể hiện sự tôn trọng nghi thức tặng quà của người Nhật Bản
và cho phép bạn có cơ hội đặt trước một cuộc hẹn cho một thành viên nữa
tham gia cuộc họp, nếu cần (người đó sẽ mang quà tới).

Khi
trao quà, bạn hãy cầm bằng hai tay và cúi mình xuống, và nói cho họ
biết :” Món quà này không thể sánh bằng mối quan hệ tốt đẹp giữa chúng
ta”. Hãy nói rằng đây chỉ là một “món quà nhỏ”, kể cả là món quà rất
đắt đi chăng nữa, quan trọng là truyền đạt thiện ý của bạn.

Người
Nhật sẽ lịch sự từ chối món quà của bạn khoảng 1 hay 2 lần trước khi họ
nhận nó. Và họ cũng không mở quà khi có mặt của bạn. Khi bạn nhận quà
từ một người Nhật cũng vậy, bạn nên làm y hệt thế: từ chối 1 hay 2 lần
rồi sau đó nhận món quà bằng hai tay và không mở gói quà khi có mặt
người tặng còn ở đó.

Trong một năm, theo truyền thống Nhật
Bản thì có hai dịp người ta chính thức tặng quà nhau. Một dịp là vào
giữa mùa hè (O-Chugen) và dịp khác là vào cuối năm (O-Seibo). Bạn nên
tặng quà vào những dịp này.

Những
món quà là đồ ăn hay đồ uống (bánh, kẹo đắt tiền, và hoa quả) cũng là
những lựa chọn tốt. Nếu bạn mang theo một món quà từ đất nước của bạn,
hãy kiểm tra thật kỹ và đừng mua sản phẩm ghi :”Made in Japan”. Và đừng
chọn những sản phẩm của công ty bạn làm quà tặng với logo công ty hiện
ngay trên quà tặng.

Theo như cách các doanh nghiệp hay làm thì người ta thường đến Nhật mới mua và gói quà. Làm như vậy thì món quà sẽ chuẩn xác.

Trong
văn hóa Nhật Bản, biểu tượng cũng có nhiều ý nghĩa như văn hóa Trung
Hoa vậy. Một món quà có cặp (một bộ đôi) được cho là điềm may, nhưng
nếu là bộ bốn chiếc hoặc chín chiếc thì lại bị cho là điềm gở.

Thêm
vào đó, số 4 cũng bị cho là số tử và màu đỏ thì gắn với tang lễ, do đó
đừng bao giờ tặng một chiếc bút mực đỏ hay viết thiệp bằng màu đỏ. Sách
không phải là những món quà thích hợp; và những vật sắc như dao kéo hay
dao rạch giấy cũng bị cho là “chia cắt quan hệ”

Bạn đừng xem
những biểu tượng và nghi thức tặng quà trên là quá rắc rối, tìm hiểu về
chúng bạn sẽ thấy thoải mái hơn nhiều. Và thậm chí bạn có thể thấy hứng
thú khi chọn quà cho những bạn hàng của mình.